Naaldhout of loofhout pellets: wat merk je echt in je kachel?

Naaldhoutpellets ontsteken sneller en geven een levendiger vlambeeld. Loofhoutpellets zijn dichter en branden trager, waardoor een zak langer meegaat. Het verschil zit vooral in brandtijd en vlamgedrag, niet in de hoeveelheid warmte per kilogram: die is voor beide ongeveer gelijk.

Dat laatste verrast veel mensen. Bij brandhout is loofhout duidelijk beter dan naaldhout, en die vuistregel wordt automatisch overgenomen naar pellets. Bij geperste korrels klopt ze niet meer, en dat komt door het productieproces.

Waarom de vuistregel van brandhout hier niet opgaat

Bij brandhout telt de dichtheid van het blok. Een blok eik weegt bijna dubbel zoveel als een blok den van hetzelfde formaat, en levert dus per blok veel meer energie.

Bij pellets wordt het hout eerst tot zaagsel vermalen en daarna onder hoge druk samengeperst tot een korrel met een vaste dichtheid van ongeveer 650 kg per kubieke meter. Het verschil in natuurlijke dichtheid tussen de houtsoorten wordt daarmee grotendeels weggeperst. Wat overblijft is het verschil in energie-inhoud van het hout zelf, en dat is klein: alle houtsoorten zitten rond 4,6 tot 5,0 kWh per kilogram.

Het verschil in een tabel

Waarom bijna alle pellets naaldhout zijn

Er zijn drie praktische redenen, en geen ervan heeft met kwaliteit te maken.

De grondstof is er. De Europese houtverwerkende industrie draait grotendeels op naaldhout: bouwhout, planken, palletten, deuren. Het zaagsel en de schaafkrullen die daarbij vrijkomen zijn de logische grondstof voor pellets.

Hars helpt bij het persen. Naaldhout bevat meer hars en lignine, wat de korrel beter doet samenhouden tijdens het persen. Dat geeft een hardere pellet met minder stof, precies wat de ENplus-norm van 98 procent mechanische duurzaamheid vraagt.

Loofhout geeft meer as. Beuk en eik bevatten meer mineralen, en die blijven achter als as. Bovendien ligt de astemperatuur lager, waardoor de as sneller samensmelt tot harde klonters in de vuurpot.

Wanneer een loofhoutmix wel loont

Pure loofhoutpellets zijn zeldzaam en meestal geen goed idee voor een gewone pelletkachel. Een mix is een ander verhaal. Een korrel met bijvoorbeeld 80 procent loofhout en 20 procent naaldhout combineert de tragere verbranding van loofhout met de vlotte ontsteking van naaldhout.

Dat merk je in de praktijk als:

• Langere brandtijd per zak. Je vult minder vaak bij, en over een pallet loopt dat verschil op.
• Een rustiger vlambeeld. Minder oplaaien, een stabielere gloed, wat je verwarmingssysteem minder belast.
• Trager verbruik bij continu stoken. Vooral interessant voor wie de kachel dag en nacht laat doorlopen.

De keerzijde: iets meer as en een grotere kans op slakvorming als je kachel op een hoge stand draait. Een mix vraagt dus een kachel die goed afgesteld is en een branderpot die regelmatig gereinigd wordt.

Wat schors met je asgehalte doet

Belangrijker dan de houtsoort is of er schors in de korrel zit. Schors is het deel van de boom dat het dichtst bij de bodem zit en het meeste zand, stof en mineralen bevat. Wordt schors meegeperst, dan verdwijnt dat alles niet: het blijft achter als as en, bij hogere temperaturen, als harde slak.

Pellets uit volledig ontschorst stamhout hebben daardoor een merkbaar lager asgehalte dan pellets van dezelfde houtsoort mét schors. De ENplus A1 norm sluit schors om precies die reden uit, terwijl A2 het wel toelaat.

Bij het vergelijken van merken is de vraag dus niet alleen “naaldhout of loofhout”, maar ook “met of zonder schors”. Dat tweede verschil weegt in de praktijk zwaarder door.

Welke houtsoort past bij jouw situatie?

Kan je merken door elkaar gebruiken?

Ja, maar niet in dezelfde tankvulling. Elke pellet heeft een licht andere dichtheid en lengte, en je kachel is afgesteld op een bepaalde toevoersnelheid. Meng je twee soorten, dan wordt de toevoer onvoorspelbaar.

Verstook een merk dus volledig voor je aan het volgende begint, en let de eerste dagen op het vlambeeld. Brandt de vlam veel hoger of lager dan gewoonlijk, dan is de pellettoevoer een stap bij te regelen.

Bekijk het volledige aanbod houtpellets met per merk de houtsoort en het asgehalte.

Veelgestelde vragen

Welke houtsoort pellets geeft de meeste warmte?

Het verschil is klein. Naaldhout zit rond 4,7 tot 5,0 kWh per kg, loofhout rond 4,6 tot 4,8. Door het persen wordt het natuurlijke dichtheidsverschil grotendeels weggewerkt.

Waarom zijn er zo weinig loofhoutpellets?

De Europese houtindustrie werkt vooral met naaldhout, waardoor daar de meeste reststromen vandaan komen. Bovendien perst naaldhout beter door het hogere harsgehalte en geeft het minder as.

Geven loofhoutpellets meer as?

Meestal wel, doordat loofhout meer mineralen bevat. Belangrijker is echter of er schors in de korrel verwerkt is: dat verhoogt het asgehalte sterker dan de houtsoort zelf.

Wat is een mixpellet?

Een korrel uit een combinatie van houtsoorten, bijvoorbeeld 80 procent loofhout en 20 procent naaldhout. Die combineert de tragere brandtijd van loofhout met de vlotte ontsteking van naaldhout.

Mag ik verschillende merken pellets mengen?

Beter niet in dezelfde tankvulling. Verschillende dichtheden en lengtes maken de pellettoevoer onvoorspelbaar. Verstook een merk volledig voor je overschakelt.

Hoe zie ik of er schors in mijn pellets zit?

Aan de kleur en aan de as. Korrels met schors zijn donkerder en onregelmatiger van kleur, en laten meer en donkerdere as achter. Op de zak zelf zoek je naar de vermelding stamhout of ontschorst.

Wat is beter, witte of bruine pellets?

Lichte pellets komen meestal uit ontschorst naaldhout en geven doorgaans minder as. Donkere pellets bevatten vaker schors of loofhout. De kleur is een aanwijzing, maar het opgegeven asgehalte op de zak is de betrouwbaardere maatstaf.

Kan je pellets branden in een houtkachel?

Alleen met een speciale pelletmand die de korrels bij elkaar houdt. Los gestrooid vallen ze door het rooster en verbranden ze onvolledig. Ook met een mand blijft het rendement lager dan in een echte pelletkachel.